VALERA DWA-171 User Manual download pdf (Page 26)

i Pleuron. PóŸniejsze politeiai zwi¹zkowe dla obywateli tych poleis mo¿na interpretowaæ

jako porz¹dkowanie stosunków obywatelskich w Etolii.

Czas, na który przypadaj¹ wszystkie hellenistyczne poœwiadczenia udzia³u poleis

etolskich w polityce zagranicznej, to jeden z dwóch okresów najwiêkszej aktywnoœci dy-

plomatycznej Zwi¹zku Etolskiego. Pierwszy zwi¹zany by³ z szybkim rozwojem terytorial-

nym pañstwa po odparciu najazdu Galów

110

, drugi z przejœciem Zwi¹zku do defensywy

wobec odzyskuj¹cej si³y Macedonii, wzrastaj¹cego Zwi¹zku Achajskiego, na ogó³ wrogich

Akarnanów. Ale walka toczy³a siê nie tylko na polu militarnym, wa¿nym jej elementem

by³a batalia propagandowa. W tej od kilkuset lat kluczem do zwyciêstwa pozostawa³o ha-

s³o wolnoœci Hellenów i Etolowie, gdy powoli zapomniano ich zas³ugi dla œwiata helleñ-

skiego z lat 280–279, stali siê wygodnym celem ataków. Co zarzucano Etolom, widaæ

w dziele Polibiusza, którego uprzedzenia wynikaæ mog¹ z wychowania siê pod wp³y-

wem tej propagandy. Wydaje siê jednak, ¿e korzysta³ z dokumentów, przedstawiaj¹c listê

zarzutów, które Filip V i jego sojusznicy w 220 r. postawili Etolom u progu wojny sprzy-

mierzeñczej

111

. Odpowiedzi¹ Etolów na ow¹ propagandê mog³o byæ prowadzenie polityki

zagranicznej za poœrednictwem poleis cz³onkowskich, czy danie wspólnotom lokalnym

ograniczonego prawa do nadawania obywatelstwa. Niemniej niektóre formy aktywnoœci

poleis etolskich na zewn¹trz, jak wyznaczanie teorodoków, s¹ starsze ni¿ domniemany

przez nas zwrot w polityce etolskiej.

Z naszych rozwa¿añ wynika, ¿e polis nale¿¹ca do Zwi¹zku Etolskiego, przynajmniej

w okresie hellenistycznym (z pewnoœci¹ zaœ od lat trzydziestych III w.), mog³a kontakto-

waæ siê ze œwiatem zewnêtrznym. Mog³a uczestniczyæ samodzielnie w panhelleñskich

œwiêtach religijnych, co w ca³ym œwiecie greckim pozostawa³o w gestii niesamodzielnych,

choæ czêsto historycznie niepodleg³ych poleis. Mog³a w swoim imieniu nadawaæ obywa-

telstwo, asfalejê, asyliê, prokseniê, enktesis, epigamiê, zarówno jednostkom, jak zbiorowo-

œci¹, by jednak przywilej zacz¹³ obowi¹zywaæ poza granicami wspólnoty cz³onkowskiej,

konieczne by³o potwierdzenie go przez uchwa³ê Zwi¹zku. Jest to niewiele, ale przyznaæ

trzeba, ¿e poleis etolskie dysponuj¹ znacznie wiêksz¹ samodzielnoœci¹ ni¿ demy Attyki

112

¿e w stosunkach z zagranic¹ dysponowa³y, je¿eli rzecz potraktowaæ z punktu widzenia

obyczajów dyplomatycznych, prawami, jakie by³y zastrze¿one dla pañstw, nie zaœ jedno-

stek administracyjnych.

180 JACEK RZEPKA

110 G. N a c h t e r g a e l, LesGalatesenGreceetlesSoteriadeDelphes, Bruxelles 1977, 175–294; J. D. G r a i n -

ger,The Expansion of the Aitolian League, 280–260 B. C., „Mnemosyne” t. XLVIII, 1995, s. 313–343.

111 Polyb. IV 25, 7: paraplhs{wV d¢ ka[ Úpò tín kairín ªnagkasm¡nouV ‡kous{wV m;t¡c;in t®V AÃtwlín

sumpolit;{aV,Õti p|ntouV ‡pokataotªsousin;ÃV t\ p|tria polit;{?mata, céran ¨cont;V ka[ p"l;iV t\V aÚtín,

‡forologªtouV, £l;u5;rouV ×ntaV, polit;{aiV ka[ n"moiV crwm¡nouV toÈV patr{oiV.

112 Jak chcia³ A. G i o v a n n i n i, Sympolitie, Göttingen 1971, s. 81–82.

1 2 ... 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 ... 159 160

No comments

VALERA DWA-171 User Manual Page 26